Wat staat er in een goed IBOR? Maak van tevoren deze 4 keuzes

Iedereen die een beleidsplan maakt voor de openbare ruimte komt uiteindelijk voor een aantal keuzes te staan. Wat moet erin, hoe gedetailleerd werk je het uit en wat is goed? Collega Jeroen Bruinenberg schreef al tientallen beleidsstukken voor kleine en grote gemeenten door het hele land en legt uit welke 4 keuzes je altijd moet maken.

1. Ga je nieuw beleid maken?
2. Hoe ga je ambities afwegen?
3. Wat kost het beheer van de openbare ruimte?
4. Welke financiële strategie en programmeringsstrategie hanteer je?

Ga je nieuw beleid maken?

Praktisch elke gemeente heeft een omgevingsvisie, het document met de ambities voor de fysieke leefomgeving. Een visie op de openbare ruimte sluit daar logischerwijs bij aan. Gebruik dat plan om te komen tot een kader, welke thema´s spelen in je gemeente en welke ambities, doelstellingen en maatregelen liggen al vast.

Zoek de verbinding met de omgevingsvisie en geef er desnoods je eigen draai aan. Uiteindelijk heb je dan per thema een lijst met ambities en uitgangspunten voor de openbare ruimte, dit deden we bijvoorbeeld voor de gemeente Zoeterwoude in hun IBOR.

Hier zou je visie openbare ruimte kunnen stoppen, maar om dat te bepalen, moet je jezelf nog drie vragen stellen. Hoe ga je de ambities dan afwegen, wat kost het en hoe kunnen we het kostenefficiënt doen?

Hoe weeg je ambities af?

Hoe je de ambities gaat afwegen kun je in een beleidsplan verdiepen per gebied. Per gebied kun je andere prioriteiten stellen, zie bijvoorbeeld het Integraal Kwaliteitsplan uit de gemeente Overbetuwe vanaf pagina 40.

In de praktijk blijken uitdagingen per straat soms erg veel te verschillen, dus onze voorkeur heeft het daarom om een werkproces te beschrijven. Hoe borg je dat je later in het ontwerpproces de juiste keuzes maakt, dat kan bijvoorbeeld met de uitwerking richting het HIOR met een Waardenmodel waarbij je kwaliteitsniveaus voor de ambities in de openbare ruimte beschrijft.

Wat kost het beheer van de openbare ruimte?

Als je laat zien wat je ambities zijn, is het ook vaak nodig iets te zeggen over de kosten. Wil je meer ecologisch beheren, bredere riolering aanleggen of meer speelaanleidingen plaatsen in de openbare ruimte, dan heeft dat financieel ook effect.

Daarnaast is het altijd de vraag of de basis op orde is, heb je op dit moment eigenlijk voldoende geld om het onderhoud en de vervangingen uit te voeren? In Haarlem berekenden we bijvoorbeeld wat het standaard onderhoud kost en wat het kost als je ook ambities meeneemt op het moment dat je gaat vervangen.

Welke financiële strategie en programmeringsstrategie hanteer je?

Tot slot is er nog de financiële strategie en de programmeringsstrategie. Wanneer je nu te weinig geld hebt, kun je de kwaliteitsniveaus verlagen of soberder inrichten, maar je moet ook nadenken over de vervangingen en hoe je die uitvoert?

Wanneer je alles los vervangt, dan kost dat meer geld, dan wanneer je werkzaamheden combineert. Je moet dan wel afspraken maken met elkaar hoe lang je ongeveer wacht op de ander of vervroegd vervangt en wie dan betaalt.

In het Integraal Beheerkader uit de gemeente Amersfoort wordt dit mooi beschreven via zowel een financiële strategie als een programmeringsstrategie.

Ga jij ook aan de slag met een plan voor de openbare ruimte, wij gaan graag het gesprek met je aan. Neem contact op met Jeroen via 06-19015387.