Gemeente Borne – Wensink-Zuid in kaart

Dit artikel is gepubliceerd in Stadswerk.

Bij de herinrichting van wijken is inbreng van informatie, wensen en verbeterpunten essentieel. Vroegtijdig en veelzijdig: vanuit ambtenaren, bewoners en specifieke deskundigen. Bij een grootschalige herinrichting van de wijk Wensink-Zuid in Borne wordt hiervoor een speciale tool en bijbehorende methodiek ingezet. Met interactieve kaarten als spil.

De wijk Wensink-Zuid in Borne staat aan de vooravond van een grootschalige herinrichting. Wat begon als een technische noodzaak door verouderde bestrating en plekken met wateroverlast, grijpt de gemeente Borne aan als kans om de wijk toekomstbestendig te maken.

PLANTERRA begeleidde de eerste stap in het proces, het opstellen van een kansen- en opgavenkaart. Zowel inwoners als ambtenaren dachten in de initiatieffase op verschillende manieren mee om input te geven voor het toekomstige ontwerp. Deze input, samen met uitgebreide data-analyses,  werd samengevat op een digitale kaart die alle wensen, knelpunten en kansen samenbrengt. De basis voor het herinrichtingsplan, opgebouwd vóór en mét de wijk.

Uiteindelijk leidde dit tot vier verschillende stappen.

1. Ambtelijke annotatiekaart
2. Inwonersinbreng
3. Wijkwandelingen
4. Thematische data-analyses

Ambtelijke annotatiekaart

De eerste stap was een ambtelijke annotatiekaart. Dit is een interactieve kaart in een online GIS-omgeving waarmee gemeentelijke medewerkers tijdens werksessies hun kennis, inzichten en technische eisen direct op kaart konden zetten. Denk aan zaken als verkeersveiligheid, waterhuishouding, beleidsambities, vergroening en toegankelijkheid. Er kwamen meer dan honderd annotaties.

Inwonersinbreng via een webapplicatie

Voor inwoners werd een webapplicatie gemaakt waarin zij tijdens de wijkbijeenkomsten van de zogeheten Eilandraad hun ideeën konden aandragen op de kaart. Van plekken waar de stoep losligt, favoriete bomen die behouden moeten blijven, tot suggesties voor nieuwe speel- of ontmoetingsplekken.

De gemeente vindt het belangrijk dat inwoners niet alleen input geven, maar ook terugzien wat ermee gebeurt. Daarom is alle opgehaalde input (geanonimiseerd) gedeeld in de online kaartomgeving, die via diverse kanalen met inwoners is gedeeld. Inwoners konden hier zelf bekijken wat er was ingebracht en kregen in een extra periode de mogelijkheid om aanvullingen te sturen. Deze aanvullingen zijn daarna ook aan de kaart toegevoegd.

Wijkwandelingen

Op basis van de eerder verzamelde input zijn vervolgens wijkwandelingen georganiseerd. Vooraf zijn de ingediende punten op de kaart geanalyseerd om te bepalen welke thema’s en locaties vaak terugkwamen. Daaruit zijn routes samengesteld met verschillende stops. Op deze locaties gingen we het gesprek aan met inwoners: hoe ervaren zij deze plek? Welke kansen zien zij? De inzichten zijn verwerkt in de kaart als nieuwe kaartlaag en ook deze inzichten zijn vervolgens gedeeld met de inwoners.

Aanvullende input en analyses

Ook toegankelijkheid kreeg nadrukkelijk aandacht. Een groep inwoners met een fysieke beperking maakte een rondgang door de wijk. Zij wezen plekken aan waar de toegankelijkheid tekortschiet – van hoge stoepranden tot suggesties voor geleidestenen. Deze input is verwerkt in de kaart. Verder is er een aantal locaties beoordeeld vanuit het oogpunt van omgevingspsychologie-expertise en zijn de inzichten toegevoegd aan de kaart.

Naast de participatieve input werden er aanvullende data en thematische analyses aan toegevoegd. Denk aan:

• Het verkeerscirculatieplan (gewenste wegenstructuur, maximumsnelheden, eenrichtingsverkeer)
• Parkeerdrukanalyse (op verschillende momenten van de dag)
• Waterhuishoudkundig plan (inclusief ligging van putten, drempels, leidingen)
• Kabel- en leidinginformatie (KLIC)
• Groenstructuren en kansen voor vergroening, inclusief beoordeling op de 3-30-300-regel
• Speellocaties en zoeklocaties voor ontmoeting
• Kaarten van hittestress en wateroverlast
• Inzichten uit omgevingspsychologie over beleving en gedrag

Het resultaat: een interactieve kansen- en opgavekaart

De interactieve kaart is opgebouwd uit verschillende themalagen die samen een beeld geven van de opgaven en kansen in de wijk. Zo bevat de kaart onder meer input uit bewonersparticipatie, mogelijke locaties voor vergroening, boomaanplant en ontmoeting, kansen in de verkeersstructuur (zoals eenrichtingsverkeer en nieuwe voorzieningen), en aanvullende suggesties zoals parkeerdruk en veilige schoolroutes. Alle informatie is gestructureerd per thema en locatie, met duidelijke toelichting en koppeling aan beleidsdoelen.

De kaart is zowel beschikbaar als interactieve online omgeving en als statische pdf-versie (zie hieronder). In de pdf zie je in één oogopslag waar de kansen zich bevinden, maar in de online versie kun je door de lagen bladeren, inzoomen op deelgebieden en op elk punt klikken voor extra informatie. Zo zie je bij elk kanspunt aan welke doelen het bijdraagt, en wanneer je verder inzoomt, welke concrete maatregelen op die plek zijn genoemd. Inwoners kunnen zelf kaartlagen aan- en uitzetten om hun eigen overzicht samen te stellen. De kaart ondersteunt daarmee zowel het ontwerpproces als de communicatie met inwoners en andere betrokkenen. De omgeving die is opengesteld voor inwoners is hier te vinden.

Van kaart naar plan en terugkoppeling

De kaart is inmiddels overgedragen aan het ontwerpteam. Op basis van deze kaart maakt een bureau een herinrichtingsplan per deelgebied. Hierbij wordt per locatie bekeken wat technisch en financieel haalbaar is.

Wanneer het ontwerp gereed is, voegt PLANTERRA een extra terugkoppelkolom toe aan de kaart. Daarmee is per ingediend punt zichtbaar gemaakt wat ermee is gebeurd: opgenomen, aangepast of (gemotiveerd) niet meegenomen. Op die manier wordt de kaart ook ingezet als terugkoppelmiddel richting bewoners en helpt het om open en transparant te laten zien wat er met de input is gedaan.

De gemeente heeft hiermee iets in handen wat in meerdere nog te vernieuwen wijken en in elke verkenningsfase kan worden toegepast. Het legt een overzichtelijke integrale basis waar ook externe partijen goed mee uit de voeten kunnen. Daarnaast slaan we op deze wijze ook een slag in het optimaliseren van het participatieproces door inbreng van inwoners en andere partijen transparant in beeld te brengen en op terug te koppelen.

Meer weten?

Wil je meer weten over de werkwijze en het product dat tot stand is gekomen? Neem contact op met Solinde Vos van PLANTERRA of met Koen Baart van de Gemeente Borne.