Aanpak zwerfafval

Steden zijn in trek! Steeds meer mensen wonen, werken en recreëren in de stad. Het gebruik van de openbare ruimten neemt daardoor sterk toe. Veel steden kampen als gevolg hiervan met zwerfafval op straat. Door onze brede blik en ruime ervaring zijn wij gespecialiseerd in het voorkomen en verhelpen van zwerfafval.

Openbare ruimten worden niet alleen gebruikt om van A naar B te komen. Ze bieden ruimte en kansen voor evenementen, bedrijvigheid en toerisme. Het gebruik neemt daardoor toe en kent hoge pieken tijdens feestdagen. Dit beïnvloedt hoe schoon de straten, pleinen en parken zijn.

Veel steden kampen met zwerfafval op straat: prullenbakken lopen over en we zien bijplaatsingen naast ondergrondse containers. Doelstellingen rond afvalscheiding zorgen er bovendien voor dat er gedurende een groot deel van de week verschillende fracties op straat staan. Het afval op straat zorgt voor een rommelig beeld én voor ergernis onder gebruikers.

Zwerfafval openbare ruimte en de beheerder

De beheerder is verantwoordelijk voor het schoonhouden van de openbare ruimte. Maar met de ontwikkelingen in het gebruik van de openbare ruimte, wordt dit een steeds grotere taak. Er moet vooruitgekeken worden en ingespeeld worden op het toekomstige gebruik van de openbare ruimte. Hierbij kijken we niet alleen naar het feitelijke schoonniveau, maar ook naar de beleving van de openbare ruimte.

Er is behoefte aan regie en een goede afstemming en samenwerking tussen de afdelingen afvalinzameling, reiniging en handhaving. Ook de afdeling communicatie speelt een grote rol. Bewoners moeten immers goed op de hoogte zijn van de afvalregels. De samenwerking tussen de gemeentelijke afdelingen gaat alleen nog lang niet altijd vanzelf.

En zwerfafval aanpakken blijft lastig. Er is de laatste tijd veel aandacht voor onbewuste gedragsbeïnvloeding en gedragsverandering (nudging), maar dat is maar één van de mogelijkheden. Er zijn veel maatregelen mogelijk, hoe bepaal je nu welke het meest effectief is?

Onze aanpak zwerfafval

PLANTERRA heeft zich door de jaren heen ontwikkeld tot een specialist op het gebied van de aanpak van zwerfafval binnen de kaders van het Afvalfonds.

Wij helpen gemeenten bij het opstellen van beleidskaders en plannen van aanpak, waarbij onderdelen als afvalinzameling, participatie, communicatie en gedragsverandering een plek krijgen. Zo vinden wij de juiste mix van maatregelen.

Ook geven we concrete adviezen voor specifieke locaties, zoals in (wijk)winkelcentra of rond sportverenigingen. We besteden daarbij extra aandacht aan interventies op straat die vooraf, tijdens en achteraf het weggooigedrag beïnvloeden. Omgevingspsychologie – de wijze waarop de omgeving ons gedrag beïnvloedt – is daarbij altijd ons uitgangspunt.

Tot slot kunnen wij de aanpak op straat begeleiden. Wij werken als interim projectleider samen met de betrokken medewerkers, inwoners en ondernemers. Op die manier kunnen wij experimenten, pilots en projecten succesvol begeleiden.

Doorpraten over aanpak zwerfafval

Wij gaan graag met u in gesprek over uw doelstellingen en hoe wij daar vanuit onze zwerfafvalexpertise een bijdrage aan kunnen leveren. Benader direct onze expert op het gebied van zwerfafval en gedragsbeïnvloeding Linde van den Brink via linde.vandenbrink@planterra.nl of 06 – 57 62 30 49. U kunt ook onderstaand contactformulier invullen.

    Onze tools en diensten

    Het gedragswiel voor gedragsverandering

    De beste zwerfafvalaanpak combineert verschillende interventies die vooraf, tijdens en achteraf het gedrag sturen. In ons Planterra gedragswiel staan al die interventies in één overzicht: Van beleid tot handhaving, van adoptie tot statiegeld en van communicatiecampagnes tot nudgen.

    We gebruiken het gedragswiel bij elk afvalproject als check: Welke aanknopingspunten zijn er, welke interventies zijn al geprobeerd, welke partijen kunnen nog betrokken worden, zien we niks over het hoofd? Het is de ideale onderlegger om te gebruiken voor brainstorms, gesprekken met opdrachtgevers, sessies met bewoners en ondernemers en het is de basis voor elk plan van aanpak.

    Online masterclass gedragsbeïnvloeding

    Zwerfafval is een van de grote dissatisfiers in de openbare ruimte. Gedragsbeïnvloeding, bijvoorbeeld door nudges, wordt al regelmatig ingezet. Maar wat voor effect kun je verwachten en wat zijn de ervaringen in de praktijk?

    We hebben onze kennis op een rijtje gezet in een masterclass introductie Gedragsbeïnvloeding met afvalbakken. In een uurtje gaan we in op manieren om met een afvalbak gedrag te beïnvloeden en wat de voorwaarden zijn voor een effectieve nudge rond zwerfafval. Ook laten we een aantal voorbeelden en ervaringen uit de praktijk zien. Aan het einde van de masterclass gaan we in op specifieke vragen en situaties uit jouw eigen gemeente. De masterclass kan online of op locatie plaatsvinden.

    Onze resultaten

    Voor de gemeente Tilburg ontwikkelden we een afwegingskader met plaatsingsrichtlijnen voor afvalbakken en een menukaart met interventies voor gedragsbeïnvloeding. Zo komt voortaan de juiste afvalbak op de juiste plek. Lees hier verder.

    In Dordrecht werken we samen met ondernemers aan het verminderen van peuken en kauwgom op straat. Onderdeel hiervan zijn experimenten met onder andere speciale peuken- en kauwgombakjes en een zogenaamde ‘peukenzuiger’. De ondernemers en de gemeente trekken hierin samen op.